Ég sé geislabauginn þinn
30. apríl 2013

Alheimurinn er risavxinn og svo gott sem galtómur. Ljós frá nálægustu stjörnunni við sólkerfið okkar verður að ferðast um biksvart tómarúm himingeimsins í 4,2 ár áður en það berst til okkar, jafnvel þótt ljósið ferðist hraðar en nokkuð annað í alheiminum og við búum á frekar þéttu svæði í geimnum! Þrátt fyrir allt þetta tómarúm eru árekstrar vetrarbrauta samt sem áður tiltölulega algengir. Á þessari mynd sést einn slíkur árekstur og gríðarmikið ský úr heitu gasi sem umlykur tvær stórar vetrarbrautir sem eru að rekast saman. Fyrirbærið heitir NGC 6240.

Stóru þyrilvetrarbrautirnar tvær á myndinni eru álíka stórar og hafa svipaða lögun og Vetrarbrautin okkar. Báðar vetrarbrautirnar eru taldar geyma risasvarthol í miðjunni sem stefna hraðbyri að hvort eru á fleygiferð í átt að hvert öðru í þessum töluðu orðum. Líklega munu þau renna saman í eitt enn stærra svarthol!

Önnur afleiðing af þessum samruna er myndun aragrúa nýrra stjarna í hrinu sem staðið hefur yfir í meira en 200 milljón ár! Hrinunni olli áreksturinn sem hrærði upp í gasinu í báðum vetrarbrautunum. Í hrinunni fæddust ótal stjörnur sem eru þyngri en sólin okkar. Þær hafa síðan endað ævi sína sem öflugar sprengistjörnur og dæla efni út í risavaxið gasský: Hjúp eða nokkurs konar geislabaug úr heitu gasi sem sést á myndinni. Í hjúpnum er nægilega mikið efni til að mynda 10 milljarða sóla!

Fróðleg staðreynd

Hvað ber framtíð NGC 6240 í skauti sér? Líklega munu þyrilvetrarbrautirnar tvær mynda eina risastóra sporvöluvetrarbraut: Sporöskjulaga og sviplausa vetrarbraut sem hefur enga þyrilarma eins og Vetrarbrautin okkar.

This Space Scoop is based on a Press Release from Chandra X-ray Observatory.
Chandra X-ray Observatory

Þýðing: Sævar Helgi Bragason/Stjörnufræðivefurinn

Mynd
Prentvæn útgáfa
Fleiri Space Scoops

Enn forvitin(n)? Lærðu meira...

Hvað er Space Scoop?

Lærðu meira um stjörnufræði

Veitir næstu kynslóð geimkönnuða innblástur

Vinir Space Scoop

Hafðu samband

This website was produced by funding from the European Community's Horizon 2020 Programme under grant agreement n° 638653